Mijn TIPS
voor een Soepele fotoshoot
Bedrijfsfotografie: hoe je een zakelijke fotoshoot voorbereidt die jarenlang voor je werkt
Ben jij verantwoordelijk voor de visuele uitstraling van jouw bedrijf? Dan weet je hoe bepalend beeld is — voor klanten, talent en vertrouwen. Of je nu foto’s nodig hebt voor een nieuwe website, een reclamecampagne of employer branding: een professionele zakelijke fotoshoot is een van de meest waardevolle investeringen in je communicatie. En omdat de meeste bedrijven dit eens in de drie tot vijf jaar organiseren, moet je het in één keer goed doen.
Na meer dan 20 jaar bedrijfsfotografie — voor organisaties als DHL, Transavia en Heineken, maar ook voor snelgroeiende MKB-bedrijven — weet ik dat een technisch goede foto en een strategisch effectieve foto twee verschillende dingen zijn. Het verschil zit niet in de camera. Het zit in de voorbereiding.
In deze gids laat ik je stap voor stap zien hoe je dat aanpakt.
Download hier de volledige pdf met tips. Ook handig om te delen met collega’s.
Stap 1: Bepaal het doel van de foto's
Een fotograaf kan pas optimaal werken als hij weet waarvoor de beelden worden ingezet. Geef die richting zo vroeg mogelijk — het beïnvloedt compositie, stijl en locatiekeuze.
De drie meest voorkomende doelstellingen bij zakelijke fotografie:
Branding — versterking van merkidentiteit en uitstraling voor website, jaarverslag of campagnemateriaal. Werving van klanten — conversiegericht beeldmateriaal dat vertrouwen wekt en dienstverlening zichtbaar maakt. Employer branding — authentieke werksfeerbeelden voor recruitment, vacaturepagina’s en LinkedIn.
Sommige opdrachten combineren deze doelen. In dat geval is het essentieel om vooraf prioriteiten te stellen: niet alles past in één dag.
Stap 2: Stem de visuele stijl af
Beelden zijn een kwestie van smaak — en misverstanden hierover kosten je een halve dag opnametijd. Voorkom dat met één eenvoudige stap.
Expert tip: Maak een moodboard van drie tot vijf referentiebeelden die de sfeer weergeven die je zoekt. Voeg ook een voorbeeld toe van wat je juist niet wilt. En als je concurrenten een vergelijkbare stijl hanteren: laat dat ook zien. Dan weten we samen precies welke kant we op moeten — en welke kant we bewust vermijden.
Een moodboard hoeft niet professioneel opgemaakt te zijn. Een map met opgeslagen afbeeldingen volstaat.
Hoe plan je een fotoshoot?
Bespreek de stijl die je voor ogen hebt. Voor een fotograaf is het dus belangrijk dat je van tevoren goed nadenkt over de vraag: Wat wil ik met de foto’s weergeven? Wat moeten zij uitstralen? Die vraag gaat gepaard met een bepaalde visuele stijl die je voor ogen hebt. Hoe maak je de stijl en het gevoel waar je naar op zoek bent duidelijk?
“Dit is dé uitgelezen kans om foto’s te laten maken die jouw organisatie op een unieke wijze in beeld brengen. De volgende kans is misschien pas weer over 5 jaar.”
“Maak vanaf het begin duidelijk wat je met de foto’s wil bereiken. Gaat het bijvoorbeeld om branding, om het aantrekken van nieuwe klanten of juist om het werven van nieuw personeel.”
Stap 3: Maak een shotlist — en doe het vooraf
Een shotlist is de lijst met alles wat gefotografeerd moet worden: mensen, situaties, locaties en producten. Het is een van de meest onderschatte onderdelen van de voorbereiding bij zakelijke fotografie.
Zonder shotlist bestaat het risico dat je achteraf mist wat je écht nodig had. Met een goede shotlist werkt de fotograaf sneller, gerichter en zonder verspilde opnametijd.
De klant maakt de shotlist. De fotograaf denkt mee en bespreekt hem vooraf.
Een voorbeeld van een volledige shotlist voor een bedrijfsreportage:
Locaties en faciliteiten
- Buitenkant van het pand (bij voorkeur bij daglicht, ’s ochtends vroeg of ’s middags)
- Productieruimte of werkplaats in gebruik
- Magazijn, kantoor, vergaderruimtes
Producten en processen
- Close-ups van eindproducten en verpakkingen
- Producten in productie of direct na afronding
- Machines in actie, gereedschap in gebruik
Mensen en interactie
- Medewerkers aan het werk: documentair en licht geposeerd
- Teaminteractie: overleg, samenwerking, instructie
- Individuele zakelijke portretten (circa 10 minuten per persoon)
De lijst hoeft niet tot in detail uitgewerkt te zijn. Richting is belangrijker dan volledigheid — de rest vult de fotograaf aan op locatie.
Stap 4: Bereid je team voor
De fotograaf zorgt voor licht, compositie en begeleiding. Jij zorgt dat je collega’s weten wat er gaat gebeuren. Dat klinkt simpel, maar wordt regelmatig vergeten — met onnodige vertraging als gevolg.
Drie dingen die het verschil maken:
Communiceer vroeg. Informeer je team minimaal één week van tevoren: wanneer, waarom en wat er van hen verwacht wordt. Mensen die weten waarvoor de foto’s zijn, zijn gemotiveerder en werken beter mee.
Kies een dresscode. Besluit van tevoren welke kledingstijl past bij de uitstraling van jullie organisatie. Geef een eenduidig advies: wel of geen stropdas, formeel of business casual. Vermijd een volledig witte outfit — een wit overhemd onder een donker colbert kan prima.
Zorg voor een opgeruimde werkomgeving. Opruimen tijdens de shoot kost tijd die je liever aan fotografie besteedt. Plan dit de dag ervoor in.
Klaar om te starten?
Een goede voorbereiding is het fundament van een geslaagde zakelijke fotoshoot. Wanneer de doelstellingen helder zijn, de shotlist klaarstaat en het team is voorbereid, kan ik doen waar ik goed in ben: mensen op hun gemak stellen en beelden maken die voor jouw bedrijf werken.
Wil je weten wat er voor jouw situatie mogelijk is? Bekijk het portfolio of neem direct contact op.
“Heb je de pre-productie zo goed en efficiënt mogelijk georganiseerd, dan mag je er vanuit gaan dat de fotosessie een succes zal zijn.”
Expert
Wanneer je zelf geen ervaring hebt met het maken van foto’s of nog nooit met een fotograaf hebt samengewerkt, vind je het misschien lastig om jouw wensen m.b.t. de fotoshoot over te brengen. Hoe vertel je op een duidelijke manier wat de foto’s moeten uitdrukken? ‘Maak er wat moois van’, zeg je en verder vertrouw je maar blind op de fotograaf. Die zal tenslotte toch wel snappen wat jij bedoelt? Je houding is best begrijpelijk. Zij zijn de experts, toch? Jij hoeft hen toch niet te vertellen hoe je een foto maakt?
Natuurlijk moet je kunnen vertrouwen op het oog en ervaring van de fotograaf. Hij is een expert op het gebied van de compositie, de belichting en hoe je iets in scene zet. Maar jij weet alles van jouw bedrijf, hij niet. Jij kent jullie klanten, hij niet. Jouw taak is om te bepalen hoe jouw organisatie zich aan de buitenwereld presenteert. Jij bent verantwoordelijk voor het imago.
Visagie is geen vereiste, maar kan veel goeds doen voor een portret. Ik kan het zeker aanbevelen. Ik werk met visagisten die het zakelijk karakter van de foto’s goed begrijpen en bij zowel mannen als vrouwen de juiste accenten kunnen leggen.
Ben je gewend om make-up te dragen, doe dit dan ook voor deze dag. De visagist kan in 10 minuten alleen een touch-up doen (vlekjes, plekjes etc.), concealer onder de ogen aanbrengen en oogmakeup, rouge en lipstick bijwerken.
Wat draag je als je klanten ontmoet? Wees representatief voor je bedrijf, maar blijf wel jezelf.
- Vermijd wit. Een wit overhemd onder een donker colbert kan echter wel.
- Vermijd schreeuwende kleuren met contrastrijke patronen. Zwart- wit geblokt of het Hawaï-shirt zijn hier de duidelijkste voorbeelden van.
- Vermijd teksten op kleding
Nee hoor, ik neem mijn eigen achtergrond en flitslampen mee. Een vrije ruimte van minimaal 3 x 4 meter is hiervoor al voldoende, maar groter is beter. Reserveer de ruimte vast als dat nodig is.
Enkele dagen na de fotoshoot kunnen de geportretteerden hun favoriete foto kiezen uit een voorselectie van de 8 beste. Deze favoriet bewerk ik verder met (lichte) retouche en binnen een week ontvang je de foto’s in hoge resolutie in een bestand. Die kun je overal voor gebruiken. Van billboard tot profielfoto. Sommigen, zoals de directie, hebben meer verschillende foto’s nodig. Bijvoorbeeld voor persberichten of het jaarverslag. Plan daar extra tijd voor in en denk vast na over waar die foto’s gemaakt kunnen worden.
Ongeveer 10 minuten per persoon. Voor bedrijven van groter dan 10 personen is het handig om een schema te maken. Dan weet iedereen wanneer ze aan de beurt zijn. Bij een kleinere groep kan de collega die net gefotografeerd is de volgende roepen. Dat werkt ook prima.
Als iedereen weet welke foto hun favoriet is, kunnen ze dat invullen op de keuze pagina. Pas als ik alle keuzes binnen heb, ga ik met de portretten van jouw bedrijf aan de gang.
Een moodboard kan zo simpel zijn als een mapje op internet gevonden foto’s op je computer. Ze moeten de sfeer aangeven en als inspiratie dienen. De foto’s kunnen ook mooi gepresenteerd worden in een pdf of een grote print. Dat is handig tijdens een presentatie in de aanloop van de fotoshoot. Zo weet iedereen binnen jouw organisatie waar je het over hebt.
Enkele dagen na de shoot maak ik een selectie van de beste foto’s waaruit je kan kiezen. Die foto’s zijn nog onbewerkt en daarom nog niet helemaal af. Daar moet je wel doorheen kunnen kijken. Met jullie uiteindelijke keuze ga ik flink aan de slag. Na een week mail ik de bewerkte foto’s in hoge resolutie. Vaak zal je dan nog een paar foto’s extra willen laten corrigeren of veranderen. Dat kan natuurlijk.
Er zijn fotografen die absoluut niet willen dat je over hun schouder meekijkt tijdens het fotograferen. Ik moedig dat juist aan. Natuurlijk niet de hele tijd, maar wel op de cruciale momenten. Dan overleggen we samen of de foto zegt wat hij moet zeggen en hoe het nog beter kan.
Dat hangt af van welke stijl je kiest. Voor foto’s die belangrijk zijn voor de branding moet je meer tijd uittrekken. Bijvoorbeeld voor een grote poster op een vakbeurs. Een scene groots uitlichten en fotograferen duurt 45 tot 60 minuten. Een scene levert ongeveer vier foto’s op van hetzelfde onderwerp. Niet alle foto’s hebben evenveel tijd of aandacht nodig en kunnen sneller gemaakt worden. We bespreken samen welke foto’s het belangrijks zijn en hoeveel tijd ik er voor nodig denk te hebben. Meer aandacht en tijd leveren wel de mooiste foto’s op.
Alleen de beste en meest bruikbare foto’s kunnen worden gepubliceerd. Fotograferen is een creatief proces. Van een scene maak ik verschillende foto’s om te ontdekken waar het beste standpunt is en waar ik mijn lampen wil neerzetten. Als dat allemaal klopt ga ik pas écht fotograferen. Van die foto’s maak een selectie waaruit je kan kiezen. Ik begrijp dat het fijn is om veel foto’s te hebben. Maar ik wil niet dat slecht of half werk gaat circuleren. Daarnaast moet ieder beeld secuur bewerkt worden, anders zit je met slechte foto’s. Ik probeer mijn klanten zoveel mogelijk goed en bruikbaar beeld te geven, maar de ‘schetsen’ filter ik er uit.
Als we buiten gaan fotograferen kan het weer in de aanloop naar de shoot tegenvallen. Dan is het fijn om ook een tweede dag in optie te houden. Dan kunnen we daar naar uitwijken als het te slecht weer wordt. Ik kan een zonnetje creëren met mijn flitslampen, maar dat werkt zeker niet altijd of overal.
Bij Bedrijfsfotografie.nl is de licentie standaard: exclusief voor de opdrachtgever, voor onbepaalde tijd, voor alle media uitingen van het de opdrachtgever, binnen de Benelux. Je mag de foto’s voor altijd overal gebruiken zolang het direct ten behoeve van jouw organisatie is. Wat dan weer niet mag is de foto’s doorverkopen of weggeven aan derden.
Een fotograaf heeft automatisch auteursrecht op al de foto’s die hij maakt. Dat de fotograaf auteursrecht heeft op een foto houdt onder andere in dat alleen hij beslist wat er met de foto mag gebeuren. Als de fotograaf anderen daarvoor toestemming (=licentie) geeft, mogen de foto’s gebruikt worden in bijvoorbeeld (school)boeken, op posters en ansichtkaarten, op websites, of in een cd-boekje.
“Dat wil zeggen dat hij alleen toestemming geeft zijn werk op een bepaalde manier en/of voor een bepaalde termijn en/of in een bepaald (geografisch) gebied openbaar te maken of te verveelvoudigen. Het auteursrecht blijft dan in handen van de maker.” – https://www.auteursrecht.nl/auteursrecht/Overdracht-en-licentie
Als jij herkenbaar op de foto staat heb jij het portretrecht. Jij moet dan, in veel gevallen, toestemming verlenen om de foto te mogen publiceren.
© Rogier Chang. De foto’s en teksten op deze pagina en website vallen ook onder het auteursrecht en mogen daarom niet zonder toestemming gebruikt of gekopieerd worden.
Misschien denk je, een foto is een foto, het maakt niet uit waarvoor deze wordt gemaakt. Toch is dat niet zo. De vraag ‘waarvoor laat ik mijn foto’s maken?’ is juist heel belangrijk. Zijn ze voor een brochure of een folder? Voor je website, een advertentie of de pers? Waarvoor de foto bestemd is, heeft bijvoorbeeld invloed op de compositie.
Heb je wel eens foto’s ontvangen waarvan je dacht: Jeetje, als dit shot een klein beetje breder was zou het perfect zijn voor de home-pagina van onze website. Wanneer je een fotograaf duidelijke instructies geeft over waarvoor de foto bedoeld is, heb je een veel grotere kans dat je de foto krijgt waarnaar je op zoek was.
Om het zowel voor jezelf als de fotograaf overzichtelijk te maken, kun je de foto’s organiseren op basis van het doel waarvoor je ze wilt gebruiken. Misschien heb je een mooie brochure in gedachten, maar heb je geen idee of jouw wensen uitvoerbaar zijn, en of ze het beoogde effect zullen opleveren. Maak daarom gebruik van de ervaring van je fotograaf!
Als fotograaf weet ik uit ervaring wat wel en wat niet werkt. Wanneer een klant met een verzoek komt waarvan ik weet dat dit niet het beoogde effect zal hebben, is het mijn taak dat uit te leggen en te wijzen op een manier die wel werkt.
Ben jij binnen jouw organisatie verantwoordelijk voor de beeldvorming? Ben je van plan foto’s te laten maken voor jullie website, brochure of reclamecampagne? Dan wil je uiteraard het optimale halen uit een professionele fotosessie. Als ervaren bedrijfsfotograaf ben ik mij bewust van de struikelblokken en uitdagingen, maar ook van de mogelijkheden waar fotograaf en opdrachtgever samen voor staan. In deze gids geef ik je tal van bruikbare tips voor het plannen van een fotoshoot zodat je er zeker van bent dat je de beste foto’s krijgt voor jouw bedrijf.
Misschien heb je eerder wel eens overwogen om een fotograaf in te huren. Of werkte je eerder met een fotograaf en was je… laat ik het maar netjes zeggen… niet bepaald enthousiast over de resultaten? Het is dan makkelijk om dat puur te wijten aan de fotograaf. Want was de voorbereiding wel optimaal? Het lijkt relatief eenvoudig. Toch is het vaak moeilijker dan je denkt om een serie goede foto’s te laten maken die je kunt gebruiken voor jouw marketingmateriaal. Daar liggen meestal verschillende oorzaken aan ten grondslag.